Kennisbank R&S Communications: uitleg en antwoorden over portofoons

Wat is het bereik van een portofoon?

Hoe ver reikt een portofoon binnen, in de stad en op open terrein? Indicaties per type, wat het bereik beperkt en hoe je het vergroot.

Kort antwoord: een licentievrije PMR446-portofoon haalt in de stad meestal een paar honderd meter en op open terrein 1 tot 3 kilometer. Een professionele portofoon op een eigen frequentie (4 à 5 watt) haalt in bebouwd gebied vaak 1 tot 3 kilometer en op open terrein meer. Wil je verder, dan heb je een repeater of 4G nodig.

Waarom er geen vast getal bestaat

Fabrikanten noemen zelden een bereik in kilometers, en dat is terecht. Het bereik hangt af van de plek waar je staat. Dezelfde portofoon haalt op een vlakke polder kilometers en komt in een betonnen parkeergarage soms twee verdiepingen ver.

Portofoons werken het best als de antennes elkaar min of meer kunnen “zien”. Alles wat daartussen staat, kost bereik: gebouwen, staal, beton, heuvels, bomen en ook mensenmassa’s. Daarnaast speelt de aarde zelf mee. Twee mensen die hun portofoon op ongeveer 1,5 meter hoogte vasthouden, kunnen elkaar in theorie hooguit zo’n 8 tot 10 kilometer ver bereiken, omdat de aarde daarna de verbinding blokkeert. In de praktijk haal je dat alleen op een volledig vrij en vlak terrein.

Indicatie per situatie

Onderstaande tabel geeft een indicatie uit de praktijk. Zie het als vertrekpunt, niet als belofte. Test op je eigen locatie voordat je een beslissing neemt.

SituatieLicentievrij PMR446 (0,5 W)Vergunde portofoon DMR of analoog (4 à 5 W)Met repeater
Gebouw met beton en staalEen paar verdiepingen, enkele honderden metersVaak het hele gebouw, kelders soms nietOok kelders en lastige hoeken, mits goed geplaatst
Stad en bebouwd gebied200 tot 500 meter1 tot 3 kilometerMeerdere kilometers, afhankelijk van antennehoogte
Open terrein, vlak1 tot 3 kilometer3 tot 8 kilometerRuim 10 kilometer mogelijk
Industrieterrein of havenBeperkt door containers en loodsen1 tot 3 kilometerHele terrein, afhankelijk van ontwerp

Een 4G-portofoon (push-to-talk via het mobiele netwerk) valt buiten deze tabel. Die werkt overal waar mobiele dekking is, dus ook tussen Rotterdam en Groningen. Meer daarover lees je in Wat is 4G PTT en wanneer kies je het boven een portofoon?

Wat het bereik bepaalt

Dit zijn de factoren die in de praktijk het meeste verschil maken:

  • Zendvermogen: PMR446-portofoons mogen maximaal 0,5 watt uitzenden. Professionele portofoons zenden met 4 à 5 watt, bijvoorbeeld de Motorola R2 met 5 watt op VHF en 4 watt op UHF. Meer vermogen helpt, maar minder dan je zou denken. Viermaal zoveel vermogen geeft geen viermaal zoveel bereik.
  • Hoogte van de antenne: dit is vaak belangrijker dan vermogen. Een portofoon op de bovenste verdieping of een centrale post op een dak bereikt veel meer dan één op straatniveau.
  • Obstakels: beton met wapening, staal, containers, stellingen vol goederen en heuvels houden het signaal tegen. Een koelcel of liftschacht kan een verbinding helemaal blokkeren. Hoe je dat in een magazijn oplost, lees je in Welke portofoon past bij een warehouse of distributiecentrum?
  • Frequentieband: VHF komt op open terrein en in bosrijk gebied doorgaans verder. UHF dringt beter door gebouwen en werkt daarom vaak beter in de stad, in fabrieken en in warehouses.
  • Antenne en draagwijze: een korte stompe antenne geeft minder bereik dan een standaardantenne. Ook je lichaam schermt af. Een portofoon aan je riem met een oortje bereikt minder ver dan een portofoon die je hoog vasthoudt of op je schouder draagt.
  • Storing en drukte: op licentievrije kanalen zit je met anderen op dezelfde frequenties. Dat kan storing geven, zeker op drukke evenementen in de stad.

Digitaal of analoog: maakt dat uit?

Het bereik van DMR en analoog ligt ongeveer gelijk. Het verschil zit in hoe de verbinding wegvalt. Een analoge portofoon wordt aan de rand van het bereik steeds ruiziger. Een digitale portofoon blijft langer helder verstaanbaar en valt dan vrij plotseling weg. In de praktijk betekent dat vaak dat je met DMR iets verder bruikbaar verstaanbaar blijft. Het verschil tussen de systemen lees je in Wat is het verschil tussen DMR, analoog en TETRA?

Zo vergroot je het bereik

Kom je net tekort, dan zijn er meerdere oplossingen. Begin bij de eenvoudigste:

  1. Kies een hogere plek voor de centrale post. Een coördinator op de bovenste verdieping of op een tribune bereikt meer mensen.
  2. Stap over van licentievrij naar een eigen frequentie. Je gaat van 0,5 watt naar 4 à 5 watt en hebt geen last van andere gebruikers. Wanneer licentievrij wel volstaat, lees je in Zijn portofoons licentievrij? Alles over PMR446
  3. Gebruik een basisstation of mobilofoon met een buitenantenne. Een vaste antenne op het dak werkt beter dan elke handportofoon.
  4. Plaats een repeater. Die ontvangt het signaal en zendt het met meer vermogen en vanaf een hoge plek opnieuw uit. Daarmee overbrug je grote terreinen, meerdere gebouwen of een kelder. Hoe dat werkt en wat je ervoor nodig hebt, lees je in Wat is een repeater en wanneer heb je er een nodig?
  5. Kies 4G PTT als je team verspreid werkt over een stad, regio of het hele land.

Praktijkvoorbeeld: een wedstrijdroute door de stad

Stel: je organiseert een loopevenement met een parcours van 10 kilometer door een stad. Verkeersregelaars staan verspreid langs de route, de wedstrijdleiding zit bij de finish. Met licentievrije portofoons bereik je tussen de gebouwen hooguit een paar honderd meter. Dat is te weinig.

Met vergunde DMR-portofoons komt de wedstrijdleiding een eind verder, maar de verste posten vallen waarschijnlijk buiten bereik. Een repeater op een hoog gebouw in het midden van de route lost dat vaak op. Een alternatief is dat de verste posten 4G-portofoons krijgen die via een koppeling met de rest kunnen praten. Welke oplossing past, hangt af van het parcours en de gebouwen. Een kort bezoek aan de route of een test vooraf geeft dan meer zekerheid dan elke tabel. Hoeveel toestellen je nodig hebt, reken je uit met Hoeveel portofoons heb ik nodig voor een evenement?

Hoe R&S je helpt

Twijfel je of het bereik op jouw locatie voldoende is? Test het dan voordat je koopt. Bel eerst even, dan proberen we de set binnen 24 uur te verzenden. Je test een weekend tot een week op je eigen terrein of in je eigen gebouw. Werkt het niet, dan betaal je niets. Het programmeren doen wij.

Wil je zelf kiezen, gebruik dan de keuzehulp of bekijk de webshop. Voor een evenement of project kun je portofoons, repeaters en basisstations huren via het huuraanvraagformulier. Bel voor advies over bereik op jouw locatie naar 088-7710177.

Veelgestelde vragen

Hoe ver reikt een portofoon?

Dat hangt vooral af van de omgeving. Een professionele portofoon van 4 à 5 watt haalt in de stad vaak 1 tot 3 kilometer en op open terrein meer. Binnen in gebouwen met veel beton en staal is het bereik kleiner.

Hoe ver reikt een licentievrije PMR446-portofoon?

PMR446-portofoons mogen maximaal 0,5 watt uitzenden. In de stad haal je daarmee meestal een paar honderd meter, op open terrein 1 tot 3 kilometer.

Heeft een digitale portofoon meer bereik dan een analoge?

Het bereik ligt ongeveer gelijk. Een digitale portofoon blijft aan de rand van het bereik wel langer helder verstaanbaar, terwijl analoog geleidelijk ruiziger wordt.

Hoe vergroot ik het bereik van mijn portofoons?

Zet de centrale post hoger, stap over op een vergunde frequentie met meer vermogen, of gebruik een repeater of basisstation met buitenantenne. Voor landelijk bereik kies je 4G PTT.

Werkt een portofoon in een kelder of parkeergarage?

Vaak beperkt, omdat beton en staal het signaal tegenhouden. Een repeater of extra antenne in het gebouw kan dat oplossen. Test het ter plekke voordat je erop vertrouwt.

Meer in de kennisbank

Winkelwagen