Kennisbank R&S Communications: uitleg en antwoorden over portofoons

Welke portofoons gebruiken verkeersregelaars?

Over geluid, IP-klasse, accu en oortjes, en de keuze tussen PMR446, DMR en 4G PTT bij wegwerkzaamheden.

Kort antwoord: verkeersregelaars werken het best met een stevige zakelijke portofoon met luide speaker, minimaal IP54 tegen stof en regen en een accu die een hele dienst meegaat. Voor een kort werkvak volstaat een licentievrij PMR446-toestel, voor een vaste ploeg kies je DMR en over lange trajecten 4G PTT.

Waarom verkeersregelaars een portofoon nodig hebben

Een verkeersregelaar staat zelden alleen. Bij wegwerkzaamheden met wisselend verkeer over één rijstrook staat aan elke kant van het werkvak een regelaar. Zij moeten precies weten wanneer de ene kant stopt, wanneer de laatste auto het werkvak uit is en wanneer de andere kant mag rijden. Vaak zien ze elkaar niet: er zit een bocht, een kraan, een container of een rij geparkeerde auto’s tussen. Zwaaien of bellen met een mobiele telefoon werkt dan niet goed. Een portofoon wel: één druk op de knop en je collega hoort je direct.

Daarnaast heeft een regelaar contact nodig met de uitvoerder en soms met de machinist. Komt er een ambulance aan of gebeurt er iets in het werkvak, dan moet iedereen het binnen een paar seconden weten.

De regels voor verkeersregelaars staan in de Regeling verkeersregelaars 2009. Daarin staan onder meer de eisen voor opleiding, aanstelling en kleding. Een beroepsverkeersregelaar is minimaal 18 jaar, heeft een opleiding en examen achter de rug en draagt een aanstellingspas die vijf jaar geldig is. Een evenementenverkeersregelaar is minimaal 16 jaar, volgt een online instructie en wordt per gemeente voor maximaal 12 maanden aangesteld. In de overheidsinformatie die wij hebben nagelezen staat geen verplichting voor een bepaald type portofoon. Welk toestel je gebruikt, bepaal je dus zelf als werkgever of aannemer.

Waar moet een portofoon voor verkeersregelaars aan voldoen?

Langs de weg gelden andere eisen dan in een kantoor of winkel. Loop deze punten langs:

  • Hard geluid: verkeer, trilplaten en graafmachines maken veel lawaai. Kies een toestel met een krachtige luidspreker, of gebruik een oortje.
  • Eén oor vrij: een regelaar moet het verkeer om zich heen blijven horen. Kies een oortje of een headset met beengeleiding die één oor vrijlaat, in plaats van een gesloten headset over beide oren. Meer over de soorten lees je in Welk oortje of headset kies je bij je portofoon?
  • Stof en regen: je staat de hele dag buiten. IP54 is het minimum, IP55 of hoger is beter als je ook in zware regen werkt.
  • Bediening met handschoenen: een grote spreekknop en weinig kleine knopjes. Liefst een vaste kanaalknop, zodat niemand per ongeluk op een ander kanaal belandt.
  • Accu voor een hele dienst: een dienst langs de weg duurt al snel 8 tot 10 uur. Neem bij lange of nachtelijke diensten een reserveaccu mee. Meer in Hoe lang gaat een portofoonaccu mee?
  • Klein en licht: de portofoon hangt de hele dag aan je vest of riem. Een compact toestel zit niet in de weg bij het regelen met je armen.
  • Eigen kanalen: op licentievrije PMR446-kanalen kun je anderen horen, en zij jou. Bij een drukke bouwplaats of naast een evenement kan dat verwarring geven. Met een eigen DMR-frequentie heb je daar geen last van.

Welke soort portofoon past bij welk werk?

De afstand tussen de regelaars en de duur van het werk bepalen grotendeels welke techniek je kiest. Het verschil tussen de technieken lees je in Wat is het verschil tussen DMR, analoog en TETRA?

SituatieAdviesVoorbeelden uit ons assortiment
Kort werkvak, een paar honderd meter, regelaars werken een dag of een weekLicentievrij PMR446Kenwood TK3501, Motorola CLP446e
Werkvak tot ongeveer een kilometer of een bouwterrein met een vaste ploegDMR met eigen frequentieMotorola R2, Motorola R5, Kenwood NX1300
Lange trajecten, meerdere werkvakken tegelijk of contact met kantoor4G PTT via het mobiele netwerkMotorola TLK 100 en TLK 150 met WAVE PTX, Inrico

Een paar toelichtingen:

  • PMR446 is licentievrij en eenvoudig. Het zendvermogen is beperkt tot 0,5 watt, dus het bereik is kleiner. Volgens Kenwood is de TK3501 IP54 en gaat de accu met energiebesparing tot 20 uur mee. Meer in Zijn portofoons licentievrij? Alles over PMR446.
  • DMR geeft meer bereik, helderder geluid en eigen kanalen. De Motorola R2 is volgens Motorola IP55 en werkt analoog en digitaal, zodat hij ook kan praten met oudere analoge toestellen. De R5 is zwaarder uitgevoerd en geschikt voor wie veel in de regen staat.
  • 4G PTT heeft geen bereikgrens zolang er mobiel netwerk is. Handig als een ploegleider meerdere werkvakken langs een provinciale weg tegelijk aanstuurt, of als de regelaars kilometers uit elkaar staan. Zie Wat is 4G PTT en wanneer kies je het boven een portofoon? Hoe de spreekdienst achter de Motorola TLK-toestellen werkt, lees je in Wat is WAVE PTX en hoe werkt het?

Twijfel je over het bereik op jouw locatie, lees dan Wat is het bereik van een portofoon? Bij een werkvak met veel obstakels of een tunnel kan een repeater uitkomst bieden.

Goede afspraken zijn net zo belangrijk als het toestel

Een goede portofoon helpt pas echt als iedereen weet hoe je hem gebruikt. Wat wij op locatie zien werken:

  1. Vaste kanalen: kanaal 1 voor de regelaars onderling, kanaal 2 voor de uitvoering. Zet de rest van de kanalen uit, zodat niemand kan verdwalen.
  2. Kort en duidelijk: spreek vaste zinnen af, zoals “noord stopt, laatste is een witte bestelbus”. De regelaar aan de andere kant laat pas rijden als die bestelbus voorbij is.
  3. Bevestigen: herhaal wat je hoort. “Witte bestelbus, begrepen.”
  4. Test voor de start: controleer elke ochtend of iedereen elkaar hoort op de echte posities, niet in de bouwkeet.
  5. Afspraak bij uitval: spreek af wat je doet als de verbinding wegvalt. Bijvoorbeeld: beide kanten houden het verkeer staande tot er weer contact is.

Praktijkvoorbeeld: herstel van een dijkweg

Een aannemer herstelt drie weken lang het asfalt van een dijkweg. Het werkvak is ongeveer 600 meter lang, met een bocht in het midden. Het verkeer gaat wisselend over één rijstrook. Er werken twee verkeersregelaars per dienst, een uitvoerder en een machinist. Twee avonden wordt er tot middernacht doorgewerkt.

De aanpak:

  1. Vier DMR-portofoons, geprogrammeerd met twee kanalen: één voor de regelaars en één voor de uitvoerder en de machinist. De uitvoerder kan beide kanalen horen.
  2. De regelaars krijgen een oortje dat één oor vrijlaat, omdat het op de dijk hard waait en het verkeer dichtbij rijdt.
  3. Voor de avonddiensten ligt er per toestel een geladen reserveaccu in de bouwkeet.
  4. Voor de start testen de regelaars de verbinding vanaf beide kanten van de bocht. Die werkt goed, dus een repeater is niet nodig.

Omdat het werk maar drie weken duurt, huurt de aannemer de toestellen. Of huren of kopen voor jou slimmer is, lees je in Portofoons huren of kopen: wat is slimmer?

Hoe R&S je helpt

Weet je niet zeker welke portofoon past bij jouw verkeersregelaars? Bel ons op 088-7710177 of doe de keuzehulp. Vertel ons hoe lang de werkvakken zijn, hoeveel regelaars er tegelijk werken en hoe lang het project duurt, dan adviseren we het juiste toestel en de juiste oortjes. In de webshop vind je ons assortiment.

Wil je eerst testen of de toestellen op jouw werkvak goed werken? Bel ons dan even voor een kosteloze proefplaatsing. We streven ernaar de toestellen binnen 24 uur te verzenden. Je test een weekend tot een week op je eigen locatie, en werkt het niet, dan kost het je niets. Wij programmeren de toestellen vooraf, met de kanalen die je nodig hebt.

Heb je tijdelijk extra toestellen nodig voor een project of een wegafsluiting? Vraag dan een offerte aan via het huuraanvraagformulier.

Veelgestelde vragen

Is een portofoon verplicht voor verkeersregelaars?

In de Regeling verkeersregelaars 2009 staan eisen voor opleiding, aanstelling en kleding, maar voor zover wij weten geen verplichting voor een portofoon. Bij wisselend verkeer over één rijstrook is een portofoon in de praktijk wel bijna onmisbaar.

Mag een verkeersregelaar een licentievrije portofoon gebruiken?

Ja. PMR446-portofoons mag iedereen zonder vergunning gebruiken. Het bereik is wel kleiner en je deelt de kanalen met anderen, dus voor langere werkvakken of drukke locaties is DMR met een eigen frequentie de betere keuze.

Welk oortje is geschikt voor een verkeersregelaar?

Kies een oortje dat één oor vrijlaat, zodat je het verkeer om je heen blijft horen. Een oortje met een grote spreekknop op de kabel of de borst werkt prettig als je met je armen het verkeer regelt.

Welke portofoon kies je als de regelaars ver uit elkaar staan?

Staan de regelaars meer dan ongeveer een kilometer uit elkaar of werk je op meerdere locaties tegelijk, dan is 4G PTT vaak de handigste keuze. Daarmee praat je via het mobiele netwerk, zonder bereikgrens zolang er dekking is.

Hoe lang moet de accu meegaan?

Minimaal een hele dienst, dus 8 tot 10 uur. Bij lange diensten, kou of nachtwerk is een geladen reserveaccu per toestel verstandig.

Meer in de kennisbank

Winkelwagen