Wat is een repeater en wanneer heb je er een nodig?
Wat een portofoonrepeater doet, wanneer je er een nodig hebt op een festival of in een stadion, en wat je moet regelen: vergunning, plek en antenne.
Kort antwoord: een repeater is een vast zendstation dat portofoonsignalen ontvangt en vanaf een hoge plek met meer vermogen opnieuw uitzendt. Portofoons van 4 à 5 watt halen daarmee vaak een veelvoud van hun eigen bereik. Je hebt er een nodig als je terrein groter is dan 1 à 2 kilometer, of als beton, staal en tribunes de verbinding blokkeren.
Hoe werkt een repeater?
Zonder repeater praten portofoons rechtstreeks met elkaar. Iedereen zendt en ontvangt dan op dezelfde frequentie. Het bereik is zo groot als de zwakste verbinding tussen twee toestellen: staat er een hal tussen twee collega’s, dan horen ze elkaar niet.
Met een repeater loopt het gesprek via een tussenstation. Je portofoon zendt op frequentie A, de repeater ontvangt dat en zendt het tegelijk uit op frequentie B. Alle andere portofoons luisteren naar frequentie B. Daarom heeft een repeater een frequentiepaar nodig en geen losse frequentie.
De winst zit in drie dingen:
- Hoogte: de antenne staat op een dak, mast of de bovenste ring van een tribune. Hoogte levert meestal meer bereik op dan extra vermogen.
- Vermogen: een repeater zendt met meer vermogen dan een handportofoon. De Motorola SLR5500 kan bijvoorbeeld tot 50 watt continu uitzenden, tegen 4 à 5 watt van een portofoon.
- Ontvangst: een goede buitenantenne vangt zwakke signalen op van portofoons die een collega op de grond niet meer hoort.
Een digitale DMR-repeater heeft nog een voordeel. Het signaal is verdeeld over twee tijdsloten, dus op één frequentiepaar kunnen twee groepen tegelijk een gesprek voeren. Bijvoorbeeld beveiliging op het ene tijdslot en logistiek op het andere. Bij analoog is dat één gesprek tegelijk. Meer over de verschillen lees je in Wat is het verschil tussen DMR, analoog en TETRA?
Wanneer heb je een repeater nodig?
Een repeater is nodig zodra portofoons onderling niet meer betrouwbaar contact hebben. Herken je een of meer van deze punten, dan is het tijd om erover na te denken:
- Je terrein of route is groter dan 1 à 2 kilometer, of bestaat uit meerdere gebouwen.
- Mensen werken in kelders, parkeergarages, onder tribunes of in betonnen gangen.
- Er staan obstakels tussen de posten: hallen, containers, podia met veel staal, bomen.
- Bij een test hoor je ruis of vallen zinnen weg aan de rand van het terrein.
- De centrale post hoort sommige teams wel, maar die teams horen elkaar niet.
Je hebt meestal geen repeater nodig in een winkel, restaurant of kantoor op één verdieping, of op een compact terrein waar iedereen binnen een paar honderd meter van elkaar staat. Werken je teams verspreid over een stad of regio, dan is 4G PTT vaak logischer dan een repeater. Zie Wat is 4G PTT en wanneer kies je het boven een portofoon?
| Situatie | Zonder repeater | Advies |
|---|---|---|
| Winkel, horeca of één gebouw | Werkt meestal goed | Geen repeater nodig |
| Festival tot circa 1 km, open terrein | Werkt vaak, de randen zijn twijfelachtig | Eerst testen, repeater als reserve |
| Festival met meerdere podia en hallen | Gaten in de dekking | Repeater op een hoog punt |
| Stadion met tribunes, kelders en parkeerdekken | Lastig rondom en onder beton | Repeater, soms met extra antenne binnen |
| Loop- of wielerroute door de stad | Verste posten buiten bereik | Repeater op een hoog gebouw of 4G |
| Teams verspreid over een regio | Niet haalbaar | 4G PTT |
De bereikcijfers per situatie vind je in Wat is het bereik van een portofoon? Hoe een repeater uitpakt in een magazijn of op een terrein met explosiegevaar, lees je in Welke portofoon past bij een warehouse of distributiecentrum? en Wat is een ATEX-portofoon en wanneer heb je die nodig?
Wat heb je nodig voor een repeater?
Een repeater is meer dan een kastje neerzetten. Dit moet geregeld zijn:
- Een vergunde frequentie. Een repeater werkt niet op licentievrije PMR446-kanalen. Die zijn bedoeld voor handportofoons met een vaste antenne. Je hebt dus een frequentie met vergunning van de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) nodig. Huur je bij een verhuurder met een vergunning voor tijdelijk gebruik, dan mag je diens frequenties maximaal 2 weken op dezelfde locatie gebruiken. Meer hierover in Zijn portofoons licentievrij? Alles over PMR446
- Een hoge plek met stroom. Denk aan een dak, mast, steiger of de bovenste ring van een tribune. Een repeater als de Motorola SLR5500 past in een standaard 19-inch kast (1 hoogte-eenheid, 8,6 kilo) en werkt op netstroom of 12 volt. Zorg voor een accu of noodstroom als de stroom op je locatie kan uitvallen.
- Antenne en kabel. De antenne moet vrij staan, zo hoog mogelijk. Houd de kabel kort, want een lange kabel kost signaal. Met één antenne heb je een filter nodig dat zenden en ontvangen van elkaar scheidt.
- Alle portofoons goed geprogrammeerd. Elke portofoon moet dezelfde frequenties, codes en gespreksgroepen hebben als de repeater. Eén verkeerd ingesteld toestel hoort niets of stoort anderen.
- Een terugvaloptie. Valt de repeater uit door stroom of een losse kabel, dan valt het gesprek via de repeater weg. Zet daarom op elke portofoon ook een kanaal voor direct contact, zodat teams dicht bij elkaar kunnen blijven praten.
Is één repeater niet genoeg, dan kun je er meerdere koppelen. Bij Motorola gaat dat bijvoorbeeld met IP Site Connect, dat repeaters op verschillende plekken via een netwerk verbindt. Heb je meer gespreksgroepen tegelijk nodig, dan bundel je meerdere frequentieparen met Capacity Plus.
Praktijkvoorbeeld: een festival met vier podia
Stel: een dancefestival op een voormalig industrieterrein van ongeveer 1,5 kilometer lang. Er zijn vier podia, twee betonnen hallen en een parkeerterrein aan de rand. Er lopen 120 portofoons rond, verdeeld over beveiliging, EHBO, productie, horeca en verkeer. Hoe je op zo’n aantal komt, lees je in Hoeveel portofoons heb ik nodig voor een evenement?
Bij een test een week vooraf blijkt dat de verkeersregelaars op het parkeerterrein de centrale post niet halen. In de hallen vallen berichten weg. De oplossing: één DMR-repeater met de antenne op het dak van het hoogste gebouw midden op het terrein. Beveiliging en EHBO krijgen samen het eerste tijdslot, zodat veiligheidsberichten niet hoeven te wachten op een productievraag. Productie, verkeer en logistiek delen het tweede tijdslot. De horeca werkt op een eigen kanaal voor direct contact, omdat die teams dicht bij elkaar staan.
Elke portofoon heeft daarnaast een direct kanaal als reserve. Op de dag zelf loopt iemand van de productie met een portofoon het terrein rond om te controleren of alle hoeken bereikt worden. Welke teams via de repeater gaan en welke rechtstreeks praten, leg je vast in je kanaalplan; lees ook hoe je een kanaalplan voor een festival maakt.
Hoe R&S je helpt
Twijfel je of je een repeater nodig hebt? Bel ons op 088-7710177, dan kijken we met je naar je terrein of gebouw. Voor een evenement of project kun je portofoons, repeaters en antennes huren via het huuraanvraagformulier. Wij programmeren alles vooraf, zodat de set klaar is voor gebruik.
Wil je een vaste oplossing voor je bedrijf of locatie? Test die dan eerst. Bel even, dan proberen we de set binnen 24 uur te verzenden. Je test een weekend tot een week op je eigen locatie. Werkt het niet, dan betaal je niets. Wil je zelf kijken welke portofoon past, gebruik dan de keuzehulp of bekijk de webshop.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een repeater en een basisstation?
Een basisstation is een vaste portofoon met een buitenantenne, bijvoorbeeld voor de centrale post. Het praat zelf mee, maar stuurt gesprekken van anderen niet door. Een repeater stuurt alles door, zodat alle portofoons elkaar via de repeater horen.
Kan ik een repeater gebruiken met licentievrije portofoons?
Nee. Licentievrije PMR446-portofoons zijn bedoeld voor rechtstreeks contact tussen handportofoons. Voor een repeater heb je een vergunde frequentie nodig, zelf aangevraagd bij de RDI of via een verhuurder met een tijdelijke vergunning.
Hoeveel bereik geeft een repeater?
Dat hangt vooral af van de hoogte van de antenne en de omgeving. In de stad haal je met een repeater meestal meerdere kilometers, op open terrein met een hoge mast ruim 10 kilometer. Test het op je eigen locatie.
Hoeveel gesprekken tegelijk kan een repeater aan?
Een analoge repeater verwerkt één gesprek tegelijk. Een DMR-repeater verwerkt er twee per frequentiepaar, omdat het signaal in twee tijdsloten is verdeeld. Heb je meer nodig, dan bundel je meerdere repeaters.
Wat gebeurt er als de repeater uitvalt?
Dan werken de gesprekken via de repeater niet meer. Zet daarom op elke portofoon een kanaal voor direct contact en zorg voor noodstroom of een accu bij de repeater.

